کولر آبی یکی از تجهیزات سرمایشی پرکاربرد در فصول گرم سال  است که در بسیاری از ساختمان‌ها به منظور ایجاد دمای مطبوع به کار می‌رود. سرویس و نگهداری کولرهای آبی به منظور افزایش راندمان آن‌ها در مطبوع‌سازی دمای محیط از اهمیت زیادی برخوردار است. چنانچه نکات مربوط به سرویس و نگهداری کولرهای آبی مورد توجه قرار بگیرد و این اقدامات در زمان مشخص انجام شود، عملکرد کولر آبی در خنک کردن دمای محیط به میزان قابل توجهی افزایش پیدا می‌کند. با در نظر گرفتن این موضوع که سرویس کردن کولر آبی سلولزی با کولر آبی پوشالی متفاوت است، در این مطلب با مراحل و نکات مهم نگهداری و سرویس انواع کولرهای آبی آشنا می‌شویم. 

تعمیر کولر آبی و یا سرویس کولر آبی از آن دسته کارهایی است که هر سال با شروع فصل گرما در هر خانه‌ای لازم است. بعضی از آقایان دوست دارند خودشان این کار را انجام دهند و با گرم شدن هوا کولرابی خانه را سرویس کنند. اما عموما ترجیح می‌دهند از تعمیرکار کولر کمک بگیرند و دردسر سرویس و راه‌اندازی کولرابی را به جان نخرند. بدون تعمیرات کولرآبی نیز کولر شما کار میکند، اما این کار به کولرابی شما آسیب می‌زند و در کوتاه مدت هزینه تعمیرات زیادی روی دستتان خواهد گذاشت.
چگونه کولر آبی را سرویس کنیم؟ 

پس از راه‌اندازی کولر آبی و استفاده از آن، به منظور حفظ عملکرد کولر ابی در خنک کردن محیط، باید نکات مربوط به نگهداری و سرویس کردن کولر ابی را مورد توجه قرار داد. پیش از استفاده مجدد از کولر در فصول گرم سال، باید مراحل سرویس کردن کولر آبی را به شرح زیر انجام دهید.

1- تخلیه آب و تمیز کردن مخزن
در سرویس کردن کولر آبی اولین و مهم‌ترین اقدام، تخلیه کردن آب موجود در مخزن کولر به صورت کامل و شستشوی مخزن کولر ابی است. با این کار رسوبات قبلی پاک شده و از تجمع باکتری و جلبک در داخل مخزن کولر ابی نیز جلوگیری می شود. 
2- بررسی و تعویض پوشال‌ها
یکی از بخش‌های مهم در کولرهای آبی پوشال‌ها هستند که در توانایی خنک کردن کولرابی نقش مهمی ایفا می‌کنند. پیش از راه‌اندازی کولرآبی باید پوشال‌ها را بررسی کنید و در صورتی که فرسوده شده‌اند، نسبت به تعویض آن‌ها اقدام کنید. وجود پوشال‌های فرسوده در کولرابی کارایی و خنک‌کنندگی را کاهش می‌دهد و همچنین موجب افزایش مصرف انرژی می‌شود. 
3- کنترل و تعمیر قطعات مکانیکی
در داخل کولرآبی یک سری قطعات مکانیکی مانند : موتور و پمپ آب و… وجود دارند که نقش حیاتی در خنک‌کنندگی کولرابی ایفا می‌کنند. با توجه به اینکه این قطعات در داخل محیط مرطوب کولر قرار دارند، پیش از راه‌اندازی و استفاده مجدد از کولرابی باید از نظر عملکرد مورد بررسی قرار گیرند. در صورت وجود هرگونه خرابی یا نشتی نسبت به تعمیر یا تعویض آن‌ها اقدام کنید. 
4- تنظیم و تعمیر سیستم برقی
یکی از اقدامات مهم در سرویس کردن کولر آبی پیش از راه‌اندازی و استفاده مجدد، بررسی سیم‌کشی‌ها و اتصالات برقی کولر آبی است تا به این صورت بتوان از بروز هرگونه خطر ناشی از برق‌گرفتگی یا آتش‌سوزی جلوگیری کرد. 
5- بازبینی و تنظیم دمپرها

دمپرها یا دریچه‌های هوا در داخل محیط باید به گونه‌ای تنظیم شوند که بهترین جریان هوا را فراهم آورند. در صورتی که مراحل سرویس کردن کولر آبی به بهترین شکل ممکن انجام شود،‌ می‌توان مطمئن شد که کولرابی در فصول گرم سال کارایی و عملکرد خوبی دارد. این کار نه تنها باعث کاهش مصرف انرژی توسط کولرابی می‌شود بلکه عمر مفید کولرابی را نیز به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد. 

درصورتی‌که موتور کولرابی نیاز به تعویض داشت، توصیه می‌کنیم که محصول خود را از بهترین برندهای کولر آبی بخرید،
 
نحوه سرویس و روغن‌کاری یاتاقان های کولر آبی

روغن کاری یاتاقان های کولر ابی کار بسیار خطرناکی می باشد و قبل از انجام حتما برق اصلی کولرابی را قطع کرده و در زمان کار هم مراقب لبه های تیز پروانه باشید و همچنین مراقب باشید که انگشت شما بین تسمه و پولی کولر ابی قرار نگیرد .

یاتاقان ها در کولر آبی وظیفه نگهداری موتور دمنده یا همان پروانه و انتقال نیروی وزن و اصطکاک دمنده به بدنه را دارد. بهترین انواع یاتاقان‌ها بوش و بلبرینگی هستند. در قسمت های بالایی یاتاقان های کولر ابی درپوش کوچکی قرار دارد که بصورت فنری باز و بسته میشود, پس از بالا کشیدن درپوش حفره روغن را بر روی یاتاقان مشاهده میکنید که باید نوک روغندان را داخل حفره کنید و آن را از روغن پر کرده و صبر کنید که روغن پایین برود و این کار را انقدر باید انجام داد که مازاد روغن از کناره های یاتاقان بیرون بریزد و با رها کردن درپوش یاتاقان حفره بسته شده و از ورود اجسام خارجی به داخل محفظه یاتاقان جلوگیری می شود .
 
نحوه سرویس و روغن‌کاری پمپ کولر آبی
پمپ کولر آبی وظیفه انتقال آب از مخزن به پوشال‌ها را بر عهده دارد. به همین دلیل سرویس و روغن‌کاری پمپ کولرابی یکی از اقداماتی است که پیش از راه‌اندازی و استفاده مجدد از کولر ابی باید انجام شود. برای این کار ابتدا باید برق کولرابی را به صورت کامل قطع کرد تا از بروز برق‌گرفتگی جلوگیری شود. در مرحله بعد باید پیچ‌های نگهدارنده پمپ کولر ابی که به بدنه متصل شده را باز کرده و سیم‌های برق آن را از ترمینال تقسیم موجود در کولر ابی جدا کرد. توصیه می‌شود در این مرحله از ترمینال عکس بگیرید تا در زمان اتصال مجدد سیم‌ها به ترمینال با مشکل مواجه نشوید. در آخرین مرحله باید بست شلنگ متصل به پمپ را باز کرده و شلنگ را جدا کرد تا پمپ کولر ابی باز و آزاد شود. 
 
با توجه به اینکه پمپ‌های مورد استفاده در کولرهای آبی در دو نوع دو بالشتکی و تک بوبین عرضه می‌شوند، مراحل روغن‌کاری آن‌ها متفاوت است. در زمان روغن‌کاری پمپ ابتدا باید نوع آن را مشخص کنید و بر اساس آن مراحل روغن‌کاری را انجام دهید.
نحوه روغن‌کاری پمپ کولر مدل دو بالشتکی
پمپ کولر آبی که دارای موتور قطب چاکدار و استاتور دو بالشتکی است در مقایسه با مدل تک بوبین بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای روغن‌کاری این نوع از پمپ‌های آب کولر پس از باز کردن پمپ باید مراحل زیر به دقت انجام شود:
 
از یک آچار تخت مناسب استفاده کرده و مهره‌های نگهدارنده قاب و کلاهک پمپ را باز کنید.
با وارد کردن چند ضربه آرام استاتور را از جای خود خارج کنید.
از یک انبردست یا دم باریک استفاده کرده و کفی پلاستیکی را بیرون بکشید.
پروانه را از محور روتور خارج کرده و در مرحله بعد پایه را از جای خود خارج کنید
 
چنانچه محور دچار رسوب‌گرفتگی شود، ممکن است بوشن از محور جدا نشود؛ در این حالت، به‌اصطلاح گفته می‌شود پمپ «جامپ» کرده است. در واقع، اصلی‌ترین دلیل جامپ کردن پمپ کولرابی ، تجمع رسوب روی محور آن است.
 
از محلول جرم‌گیر به همراه سنباده نرم استفاده و تلاش کنید رسوب روی محور را از بین ببرید تا در زمان بیرون کشیدن بوشن، آسیب جدی به محور و بوشن وارد نشود.
در این مرحله محل تماس محور و بوشن درپوش را روغن‌کاری کنید.
در این مرحله محور روتور را بیرون بکشید و بوشن و درپوش پایین موتور پمپ آب را روغن‌کاری کنید. توجه کنید که روتور بسیار حساس بوده و ممکن است با وارد شدن کوچک‌ترین ضربه تاب بردارد. 
 
در مورد پمپ‌های آب دو بالشتکی باید به این موضوع اشاره کرد که بوشن‌ها، محور و محل تلاقی محور و بوشن باید به صورت دقیق با استفاده از روغن ضد آب، روغن‌کاری شود. به غیر از سیم‌پیچ نیز باید سایر قطعات را روغن‌کاری و رسوب‌زدایی کرد. 
 
نحوه روغن‌کاری پمپ کولر مدل تک بوبین
در برخی از کولرهای آبی از پمپ آب مدل تک بوبین استفاده می‌شود. برای سرویس کردن و روغن‌کاری این نوع پمپ آب باید مراحل زیر را انجام داد:
 
با استفاده از آچار بوکس مخصوص کلاهک پلاستیکی پمپ را باز کرده و کلاهک را از روی موتور آن بردارید.
با توجه به اینکه پروانه یا فن پمپ در بالاترین قسمت محور پمپ کولر قرار دارد، از یک پیچ‌گوشتی تخت استفاده کرده و به آرامی به پشت و جهت‌های مختلف فشار وارد کنید تا پروانه از جای خود خارج شود. توجه کنید که روغن‌کاری محور در این زمان کار غیر اصولی محسوب می‌شود. 
از یک آچار تخت استفاده و درپوش موتور را باز کنید. درپوش را روغن کاری کنید و پس از آن استاتور تک بوبین موتور را از روتور جدا کنید. پس از این کار از یک دم باریک استفاده کرده و سر سیم‌های کابل کولر را از ترمینال جدا کنید. 
با کمک دست پروانه یا فن موتور را از محور جدا کنید. پس از این کار محور روتور را از درپوش پایین موتور جدا کنید. 
در صورتی که رسوب زیادی روی محور جمع شده باشد، بوشن گشاد می‌شود. به همین دلیل قبل از بیرون آوردن بوشن باید رسوب روی محور را تمیز کنید. 
مهر پیچ نگهدارنده پایه پمپ را که پمپ را به قاب درپوش پایین متصل کرده با استفاده از آچار مناسب باز کنید.
درپوش پایینی را به همراه قاب پلاستیکی از پایه جدا کرده و در ادامه بوشن روی درپوش را خارج کنید. پس از خارج کردن بوشن آن را روغن‌کاری کنید. 
کلیه قطعات را به صورت دقیق تمیز و به غیر از بخش‌های سیم‌پیچی شده، رسوب‌زدایی کنید. 
در آخر محور پمپ آب کولر را نیز روغن‌کاری کنید. 
 
نکات مهم در سرویس و نگهداری کولر آبی
در سرویس و نگهداری کولرهای آبی به منظور افزایش کارایی و راندمان خنک‌کنندگی آن در فصول گرم سال، یک سری نکات مهم وجود دارد که به منظور اطمینان از عملکرد و کارایی مطلوب و همچنین افزایش طول عمر دستگاه، باید این نکات را مورد توجه قرار داد. 
 
تمیز کردن در پایان فصل و همچنین بصورت دوره‌ای و منظم جهت جلوگیری از تجمع رسوب و جلبک در داخل کولرآبی
بررسی پوشال‌ها و فیلترها و تعویض آن‌ها در صورت نیاز به منظور جلوگیری از کاهش کارایی کولرابی
بررسی قطعات مکانیکی و برقی داخل کولرابی و انجام تعمیر یا تعویض قطعات در صورت نیاز به منظور اطمینان کارکرد درست کولر ابی
تنطیم دریچه‌های هوا و دمپرها به منظو بهینه‌سزی جریان هوا در محیط
 

بهتر است انجام سرویس دوره‌ای کولرابی توسط تکنسین مجرب و متخصص انجام شود

تصاویر